Theo nguồn tin của Dân trí, Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi Vinatas yêu cầu báo cáo kiểm điểm, xử lý các cá nhân trong vụ cố tình công bố sai thông tin về nước mắm truyền thống, nhất là với cá nhân Chủ tịch Vinastas Đoàn Phương.

Bộ Công Thương yêu cầu báo cáo kết quả xử lý vụ nước mắm.

Nguồn tin của Dân trí cho biết, Bộ Công Thương mới đây đã có văn bản gửi Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) yêu cầu hội này báo cáo việc kiểm điểm xử lý đối với các cá nhân trong vụ công bố kết quả khảo sát nước mắm hồi tháng 10 năm ngoái.

Đặc biệt, Bộ Công Thương cũng yêu cầu báo cáo việc kiểm điểm với cá nhân Chủ tịch Vinastas Đoàn Phương. Báo cáo phải gửi về Bộ Công Thương trước ngày 20/4.

Liên quan tới kết quả khảo sát nước mắm “tai tiếng” này, hồi tháng 12 năm ngoái, Vinastas đã phải chính thức xin cải chính lại thông tin.

Tại thời điểm đó, Vinastas thừa nhận, thông cáo báo chí nhóm khảo sát đã sai khi đồng nhất khái niệm arsen với thạch tín. Ngoài ra, có đề cập đến arsen tổng mà không nói rõ về khái niệm này nên hội xin nói lại cho rõ hơn là arsen tổng bao gồm arsen vô cơ và arsen hữu cơ, trong đó chỉ có arsen vô cơ có độc tính.

Theo Vinastas, nhóm khảo sát cũng đã lấy 20 mẫu nước mắm trong số các mẫu đã kiểm tra hàm lượng arsen tổng để kiểm tra hàm lượng arsen vô cơ song đều không phát hiện arsen vô cơ và an toàn cho việc sử dụng.

Đối với bài viết “Gần 85% mẫu nước mắm của 88 doanh nghiệp không đạt tiêu chuẩn” được đăng trên website của Vinastas ngày 18/10/2016, Vinastas cũng nhận thấy là không chính xác và ngay lập tức đã gỡ bỏ bài viết này.

Trước đó, ngày 24/11/2016, Vinastas đã có công văn cáo lỗi về việc thông tin kết quả khảo sát nước mắm trên toàn quốc chưa thận trọng, chính xác.

"Vinastas một lần nữa xin lỗi người tiêu dùng, các nhà sản xuất, kinh doanh nước mắm, các hội nước mắm, các cơ quan quản lý và các tổ chức liên quan. Vinastas đang nghiêm túc kiểm điểm và sẽ có các hình thức kỷ luật đối với các cá nhân có liên quan, đồng thời kiện toàn tổ chức, hoàn thiện quy chế làm việc để không xảy ra sai sót trong các hoạt động của Hội sau này", Vinastas cho biết.

Liên quan tới khảo sát nước mắm của Vinastas, 6 hội và hiệp hội bao gồm: Hiệp hội nước mắm Phú Quốc, Hiệp hội nước mắm Phan Thiết, Hiệp hội nước mắm Nha Trang, Hiệp hội nước mắm Cát Hải, Hội Lương thực thực phẩm TPHM và Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam vừa có kiến nghị gửi lên các bộ ngành về các giải pháp phát triển nước mắm truyền thống.

Tại văn bản này, các hiệp hội cho rằng, việc Vinastas đăng tải văn bản xin lỗi vào ngày 24/11 chưa thật sự thấy lỗi quan trọng nhất của mình đó là: nhân danh Hội bảo vệ người tiêu dùng tiếp tay cho một doanh nghiệp để làm hại cho những doanh nghiệp khác.

"Hành động này không chỉ lừa dối người tiêu dùng, đi ngược lại tên gọi của hội mà còn tạo nên một thị trường cạnh tranh không lành mạnh, tạo thế mạnh cho doanh nghiệp lớn chèn ép các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm theo phương pháp truyền thống", các doanh nghiệp nêu ý kiến chung.

Các hiệp hội này cũng cho rằng, văn bản xin lỗi của Vinastas đã không làm rõ danh tính của nhà tài trợ cũng như lý do vì sao chỉ tập trung kiểm tra chỉ tiêu arsen mà không tìm kiếm các kim loại nặng khác, tại sao quy chuẩn Việt Nam chỉ nêu ngưỡng độc của arsen vô cơ lại đi kiểm tra asen tổng rồi lấy đó làm căn cứ kết luận nước mắm cao đạm có arsen tổng vượt ngưỡng quy định của Bộ Y tế.

“Văn bản này cũng không nêu trách nhiệm đền bù của Vinastas vì đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất nước mắm truyền thống”, văn bản nêu.

Nhóm các Hiệp hội kiến nghị Chính phủ làm rõ đơn vị chủ trì việc tài trợ cho Công ty TNHH Liên doanh T&A Ogilvy để tiến hành các hoạt động vừa qua dẫn đến sự cố “nước mắm truyền thống nhiễm arsen”.

“Việc công khai danh tính đơn vị chủ trì các hoạt động tài trợ cùng với lời xin lỗi của đơn vị chủ trì gây nên sự cố sẽ là biện pháp răn đe hiệu quả nhằm tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh bằng việc “gắp lửa bỏ tay người”, sử dụng truyền thông và nhiều tổ chức khác nhau, gây tác động lớn đến người tiêu dùng như vừa qua”, văn bản nêu rõ.

Tổng số hoa hồng và các lợi ích kinh tế khác chi trả cho người tham gia bán hàng đa cấp đạt khoảng 2.400 tỷ đồng, chia đều cho gần 640 ngàn người tham gia hệ thống thì thu nhập bình quân của người tham gia bán hàng đa cấp là rất không đáng kể, chỉ khoảng 3,8 triệu đồng/người/năm.

Nhiều buổi hội thảo về bán hàng đa cấp thu hút hàng ngàn người tham dự.

Trong một báo cáo mới công bố hôm nay (7/4), theo Bộ Công Thương, từ giữa năm 2015, Bộ này đã đẩy mạnh công tác giám sát, kiểm tra hoạt động bán hàng đa cấp trên toàn quốc. Mặt khác, Bộ Công Thương cũng chỉ đạo Cục Quản lý cạnh tranh cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan tại địa phương để tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, xử lý các hoạt động vi phạm pháp luật về bán hàng đa cấp tại các địa phương.

Thống kê từ Cục Quản lý Cạnh tranh (Bộ Công Thương) cho thấy, tính đến nay, nhiều doanh nghiệp đã bị cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, xử phạt và thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Số lượng người tham gia bán hàng đa cấp cũng giảm rõ rệt so với năm 2015.

Cụ thể, giai đoạn cuối 2015 đến đầu năm 2016, có 67 doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Đến cuối tháng 3/2017, số lượng doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã giảm 30 doanh nghiệp xuống còn 37 doanh nghiệp, giảm 45% so với cuối năm 2015. Trong số này, có 15 doanh nghiệp bị thu hồi giấy chứng nhận, 12 doanh nghiệp chủ động chấm dứt hoạt động và 03 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động.

Theo số liệu báo cáo của 37 doanh nghiệp, tổng số lượng người tham gia bán hàng đa cấp tính đến cuối năm 2016 là 637.637 người, giảm 212.363 người (25%) so với cuối năm 2015.

Tuy nhiên, tổng doanh thu bán hàng đa cấp năm 2016 vẫn đạt khoảng 7.800 tỷ đồng, chỉ giảm khoảng 200 tỷ đồng so với năm 2015 (giảm 2,5%). Doanh thu bán hàng đa cấp chủ yếu đến từ thực phẩm chức năng (59%) và mỹ phẩm (24%). Doanh thu từ đồ gia dụng chiếm 6.6%, doanh thu từ quần áo thời trang chiếm 2%, doanh thu từ thiết bị chiếm 0.5%, còn lại 8.2% là các mặt hàng khác.

Tổng số hoa hồng và các lợi ích kinh tế mà các doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã chi trả cho người tham gia bán hàng đa cấp đạt khoảng 2.400 tỷ đồng, chiếm khoảng 31% tổng doanh thu toàn ngành. Trong đó, giá trị khuyến mại quy đổi thành tiền đạt khoảng 44 tỷ đồng, chiếm khoảng 2% tổng giá trị hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế.

Lợi nhuận sau thuế của ngành chỉ đạt 177 tỷ, tương ứng 2.2% doanh thu. Trong tổng số 37 doanh nghiệp thực hiện báo cáo, chỉ có 11 doanh nghiệp đạt lợi nhuận dương. Một số doanh nghiệp có doanh thu rất cao nhưng tỷ lệ lợi nhuận trước thuế rất thấp (chỉ đạt từ 0.5% đến 3.8%). Tổng số thuế đã nộp về ngân sách nhà nước trong năm 2016 ước đạt 881 tỷ đồng.

Qua số liệu về hoạt động bán hàng đa cấp năm 2016 của các doanh nghiệp, Cục Quản lý Cạnh tranh cho rằng, phản ứng của xã hội đối với các hành vi đa cấp bất chính hầu như không ảnh hưởng tới doanh thu toàn ngành.

Bên cạnh đó, tổng số hoa hồng và các lợi ích kinh tế khác chi trả cho người tham gia bán hàng đa cấp đạt khoảng 2.400 tỷ đồng, tuy lớn về giá trị tuyệt đối nhưng nếu chia đều cho gần 640 ngàn người tham gia hệ thống thì thu nhập bình quân của người tham gia bán hàng đa cấp là rất không đáng kể, chỉ khoảng 3,8 triệu đồng/người/năm. Điều này cho thấy trong số gần 640 ngàn người tham gia bán hàng đa cấp, chỉ có một tỷ lệ nhỏ là người bán hàng. Số còn lại hầu như không tham gia bán hàng.

Hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp bán hàng đa cấp là rất thấp, lợi nhuận sau thuế đạt trung bình 2.2%, có trên 50% doanh nghiệp báo cáo lỗ. Đóng góp thực sự của các doanh nghiệp cho ngân sách nhà nước, vì vậy, là không đáng kể, chủ yếu đến từ thuế giá trị gia tăng do người tiêu dùng chi trả, không phải từ thuế thu nhập doanh nghiệp.

Hoạt động bán hàng đa cấp dựa chủ yếu vào thực phẩm chức năng và mỹ phẩm (chiếm 83% doanh thu, trong đó thực phẩm chức năng chiếm tới 59%). Đây là những mặt hàng rất khó xác định giá trị thật và vì vậy, rất dễ xảy ra tình trạng giá bán hoàn toàn thoát ly giá trị cũng như giá trị sử dụng. Tuy các giao dịch đều được thực hiện trên nguyên tắc "thuận mua, vừa bán", Nhà nước không thể can thiệp. Vì vậy, người tiêu dùng cần lưu ý, chủ động tìm hiểu giá trị thật của sản phẩm trước khi mua hàng.